[wpml_language_selector_widget]
Polish English French German Spanish Finnish Hebrew Swedish Norwegian Italian Czech Slovak Bulgarian Hungarian Portuguese Russian Chinese (Simplified) Japanese Hindi Arabic
[wpml_language_selector_widget]
Polish English French German Spanish Finnish Hebrew Swedish Norwegian Italian Czech Slovak Bulgarian Hungarian Portuguese Russian Chinese (Simplified) Japanese Hindi Arabic
Polish English French German Spanish Finnish Hebrew Swedish Norwegian Italian Czech Slovak Bulgarian Hungarian Portuguese Russian Chinese (Simplified) Japanese Hindi Arabic
[wpml_language_selector_widget]
Polish English French German Spanish Finnish Hebrew Swedish Norwegian Italian Czech Slovak Bulgarian Hungarian Portuguese Russian Chinese (Simplified) Japanese Hindi Arabic
Dział Portalu Section 15 -- -- EDUKACJA - Znaczenie i Pochodzenie Nazwisk - Kulturowa Wartość oraz Narodowe Dziedzictwo Każdego Rodzinnego Nazwiska

Pochodzenie i Znaczenie Nazwiska Kołłątaj – badanie prowadzące do możliwych pierwszych notowań źródeł nazwiska w 1399 roku

Zgłaszający Eksponat:
Portal Narodowa GA.PA
podziel się z innymi:

Nazwisko KOŁŁĄTAJ  – np. Hugo Kołłątaj (1750-1812) 

Nazwisko Kołłątaj v. Kołątaj – w większości encyklopedycznych źródeł podaje się, że po raz pierwszy odnotowane są w 1798 roku, ale badanie każdego nazwiska z etymologicznymi źródłami pozwala uzupełnić wywód nazwiska o wcześniejsze pochodzenie – a to jako jego narodową kulturową wartość i dziedzictwo etniczne. Etymologia nazwiska pozwala też na uzupełnienie badań nad historią danej rodziny i określenia w jaki sposób na formę językową i źródła leksykalne wpływała ewolucja społeczeństwa, rozwój państwa, zwyczaje i tradycja rodzinna oraz kształtujący się system wartości i wzorce obyczajowe.

Nazwiska Kołłątaj v Kołątaj wywodzą się od średniowiecza i nazwisk (określanych w pochodzeniu jako zawołań, przywołań, nazwań, oznaczeń) Kołat, Kołata, a te odnotowane po raz pierwszy w 1399, 1432 oraz w 1481 roku, pochodzące od staropolskiego języka i czasowników ‘kołotać gw. kołątać ‘stukać, pukać’ (prof. K. Rymut – “Nazwiska Polaków Słownik Historyczno-Etymologiczny”), od ‘stukać, pukać, uderzać’ (prof. Z. Kaleta – “Historia Nazwisk Polskich Na Tle Społecznym i Obyczajowym  (XII-XV Wiek)” – to na podstawie Słownika staropolskich nazw osobowych pod red. W. Taszyckiego, oraz innych prac m. in. (podaję tylko nazwiska) S. Rosponda, S. Rzeczka, J. Mączyńskiego,  M. Kamińskiej, H. Borka i U. Szumskiej, innych prac Z. Kowalik-Kalety, S. Gali, E. Klisiewicza, J. Bubaka, T. Skuliny, A. Cieślikowej, E. Wolnicz-Pawłowskiej i W. Szulowskiej, innych opracowań Z. Kalety, oraz innych opracowań K. Rymuta.

Kołat – zgodnie z tymi źródłami – w gałęzi nazwisk występuje nazwisko Kołątaj oraz Kołłątaj – nazwiska te można traktować jako równoznaczne, choć mogą pochodzić od różnych rodzin. Według doświadczenia i wiedzy genealogów badających rodzinne metrykalia każde nazwisko nawet w jednej rodzinie mogło być zapisywane w różnych odmianach – stąd prócz Kołłątaj, Kołątaj mogło przybierać formę Kołataj, Kolata, Kołątay, itp.

Najstarsze archiwalne notowania dotyczącego nazwiska Kołat – zapis dokładny ze źródła: Discret(um) Paulum Colat 1492 ACL II 728. – a więc ACL – Acta officii consistorialis Leopoliensis antiquissima – Najstarsze akta konsystorza lwowskiego. I-II. Wyd. W. Rolny: II – 1490-1498. Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego we Lwowie. Zabytki Dziejowe III. Lwów 1930, ss. 706.

Najstarsze archiwalne notowania dotyczącego nazwiska Kołata – zapis dokładny ze źródła: Nobili Nicolao Colatha, molendinatori de Grod<ek> 1481 AGZ XV 1589. – a więc AGZ – Zapiski sądów lwowskich 1457 – 1500. Lwów 1891, ss. XIII + 720.

Kołata – zgodnie z tymi opracowaniami – notowane jest również w roku 1399 – w badaniu źródła tego zapisu.

Połączenie etymologii nazwiska z genealogią i historią rodziny wymaga szerszego opracowania w postaci genealogicznego wywodu.

Idea, którą cierpliwie propaguje Portal Narodowa GA.PA (choć jeszcze z miernym skutkiem):

WEDŁUG NAUKI I NAJWYBITNIEJSZYCH POLSKICH ETYMOLOGÓW KAŻDE NAZWISKO NIESIE ZE SOBĄ KULTUROWĄ WARTOŚĆ I DZIEDZICTWO ETNICZNE – każdy winien sięgać do opracowywanych od wieków etymologicznych źródeł i zebrać dla historii rodziny wartości pochodzenia oraz znaczenia swojego nazwiska, które przodkowie, z wielkim życiowym trudem przenosili z pokolenia na pokolenie (choć czasami zmieniane przez rozliczne przyczyny). To są wartości podstawowe w życiu każdej rodziny i każdego narodu.

Autor: Portal Narodowa GA.PA Tadeusz Wysocki

Źródło fotografii: Polska Wikipedia

0

0

Korespondencja

Website Project Created by RAW-CODE